ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਸਤਰਾਂ

ਕੱਚੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਪਾਣੀ,
ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਨਾ ਵਹਿਣ ਦੇਵਾਂ।
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਏਂ,
ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਦਾਂ।

ਸੂਫ਼ੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ ਏ ਮਨ,
ਵਿੱਚੋਂ ਝਾਕੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਝਲਕ।
ਜੋ ਖੁਦ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੁਰਿਆ ਏ,
ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਉਂ ਭੁੱਲਿਆ?

ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਮਲੀ,
ਇਹਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਲੱਭਦਾ ਏਂ।
ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸਾਹ ਚੱਲਦਾ ਏ,
ਉੱਨਾ ਚਿਰ ਹੀ ਰਾਹ ਹੈ।

ਵਿਰਹਾ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾ ਦਿਲ,
ਛਾਹ ਦੀ ਪਿਆਲੀ ਵਾਂਗ ਠੰਡਾ ਹੋਵੇ।
ਜਦੋਂ ਲੱਭੇ ਉਹ ਅੰਦਰ ਹੀ,
ਫੇਰ ਕਾਹਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪਏ।

ਇੱਕ ਰਾਹੀ ਸੀ, ਨਾ ਘਰ ਦਾ ਨਾ ਡੇਰੇ ਦਾ,
ਬਸ ਇੱਕ ਝੋਲਾ ਤੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ।
ਰਾਤ ਪਈ ਤਾਂ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਮਿੱਟੀ ਠੰਢੀ ਹੋਈ,
ਤੇ ਉਸ ਦੀਵੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਹੀ ਚਾਨਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਰੱਬ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ,
ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ, ਬੱਸ ਆਪਣਾ ਮੱਥਾ ਝੁਕਾਇਆ।
ਜਦੋਂ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀਆਂ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਖੂਹ ਡੂੰਘਾ,
ਉਸ ਖੂਹ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਿਆ।

ਨਾ ਮਸੀਤਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਚਾਹੀਦੇ,
ਨਾ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼।
ਬੱਸ ਇੱਕ ਸਾਹ ਜੋ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ,
ਤੇ ਦੋ ਹੱਥ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਹੌਲੇ ਹੋਣ।

ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਇਲਮਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ,
ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਚੇਤੇ ਰਹੀ:
ਜੋ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ, ਉਹੀ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਰਾਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ,
ਕੋਈ ਚੁੱਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਰੋਟੀ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਨਮਾਜ਼ ਹੈ,
ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਦਿਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਝੋਲਾ ਹਲਕਾ ਹੈ,
ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ, ਸਿਵਾਏ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਬੂ।
ਜੋ ਰਾਹੀ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਚੱਲਦਾ ਹੈ,
ਉਸ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰੀ ਰਾਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ,
ਟਿੱਬੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੰਨ ਲੁਕਦਾ ਫਿਰਦਾ,
ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੀਤ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦਾ,
ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੈਠੀ ਆਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬੁਝਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗੂ,
ਬੂਰੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਰਾਖ਼ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਮਲਦੀ।

ਉਹ ਆਇਆ ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ,
ਖੇਤ ਦੇ ਰਾਹ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲ ਬੀਜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੁਣ ਉਹ ਰਾਹ ਸੁੱਕ ਗਏ ਨੇ,
ਫੁੱਲ ਵੀ ਰੁੱਲ ਗਏ,
ਪਰ ਮੇਰੀ ਆਂਗਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੂਟਾ ਅਜੇ ਹਰਾ ਹੈ,
ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਆਂ,
ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਂਦੀ ਹੋਵਾਂ।

ਗਲੀ ਦੇ ਨੁੱਕਰ ਤੇ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਰੇਲ,
ਸੀਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਕਾਲਜਾ ਕੰਬਦਾ,
ਕੀ ਪਤਾ ਕਿਹੜੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ,
ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਧੂੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵੇਖਦਾ ਹੋਵੇ।

ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਹੁਣ,
ਪਰ ਹਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਛੱਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਆਂ,
ਚੰਨ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਆਂ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਮਿਲੇ,
ਤਾ ਆਖੀਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੂਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ
ਹਜੇ ਵੀ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਚੀ ਹੈ।